Fundacja Vis Maior

Przyszła pora na kolejną odsłonę warsztatów ekonomicznych. Tym razem zawitały do  Łodzi do biblioteki łódzkiego okręgu Polskiego Związku Niewidomych. Uczestnicy dopisali. Chętnie zabierali głos w dyskusji i przysłuchiwali sięopowieściom związanym z historią pieniądza i bankowości. Jak wszędzie żywe zainteresowanie wzbudziły przywiezione rekwizyty.

Podczas każdych warsztatów uczestnicy są proszeni o opinię NT. sposobu ich prowadzenia i dostosowania ofert banków do potrzeb osób niewidomych. Podobnie było również w Łodzi. Aby ożywić nieco relację oddajmy głos jednej z uczestniczek, która zgodziła się podzielić swoimi wrażeniami.

?Warsztaty ekonomiczne prowadzone przez Fundację Vis Maior w ramach projektu "Pieniądze oraz usługi bankowe wczoraj, dziś i jutro" finansowanego ze środków Narodowego Banku Polskiego zawitały 8 lutego do biblioteki łódzkiego okręgu Polskiego Związku Niewidomych. Spotkanie dla kilkunastoosobowej grupy poprowadziła osobiście Koordynator przedsięwzięcia ? Pani Doktor Marta Pietrzykowska.

Zaczęliśmy od poznawania dziejów polskich banknotów. Przyznam, iż, mimo że jestem z wykształcenia historykiem, wiele wiadomości było dla mnie nowością. A może to wina ulotnej pamięci?... Zaskakująca okazała się na przykład informacja, że papierowe pieniądze wprowadzono w naszym kraju do obiegu dopiero w 1920 r. Jeszcze bardziej intrygujący było zaprezentowane przez Panią Martę nagranie wywiadu z Panem Andrzejem Heindrichem, który wygrał konkurs na projektowanie banknotów. Zawsze wydawało mi się, że do ?produkcji? pieniędzy, jako procedury ściśle tajnej, ma dostęp bardzo wąskie grono ludzi wcześniej w jakiś sposób "sprawdzonych" przez państwo. Ze zdziwieniem odnotowałam więc fakt, że udział w konkursie na projektanta papierów wartościowych mógł wziąć każdy obywatel. Pan Heindrich opowiadał ze szczegółami, jak przebiega procedura wyrobu banknotów począwszy od projektu aż do efektu końcowego. Aby osoby z dysfunkcją wzroku mogły poznać elementy papierowych pieniędzy zwykle niewyczuwalne przy pomocy dotyku, przygotowano coś w rodzaju makiet poszczególnych polskich nominałów. Podczas spotkania w łódzkiej bibliotece mieliśmy okazję zobaczyć powiększoną, wypukłą pięćdziesięciozłotówkę,. Te unikatowe modele Fundacja Vis Maior i Narodowy Bank Polski podarowały zresztą każdemu z nas na pamiątkę. Przy okazji rozmowy o banknotach okazało się, że dla wszystkich obecnych niewidomych wypukłe oznaczenia, które wprowadzono, aby ułatwić ich dotykowe rozpoznawanie, są wyczuwalne tylko na nowych, "niesfatygowanych" egzemplarzach.

Następnie przyszła pora na monety. Pani Marta przywiozła dużą ilość bilonów w walutach krajów całego świata, o zróżnicowanej wielkości, kształtach i ciężarze. Dostaliśmy do oglądania po jednym, a później zamienialiśmy się między sobą, co dało możliwość obejrzenia wielu rodzajów monet. Na mnie największe wrażenie wywarł wybity okazjonalnie dolar. Wyglądem nie przypominał wprowadzanych do obiegu bilonów, ale duży, ciężki medal, który miałam ochotę zawiesić sobie na szyi. Niestety, w odróżnieniu od makiety pięćdziesięciozłotowego banknotu, monet nie mogliśmy zatrzymać, zostały bowiem przeznaczone wyłącznie jako modele na zajęcia dla grup warsztatowych w całej Polsce. Zobaczyliśmy za to fragmenty bardzo ciekawego filmu mówiącego o pracy mennicy, co prawdabrytyjskiej, ale tego rodzaju ?wytwórnie?  funkcjonują na podobnych zasadach we wszystkich krajach. Rozmawialiśmy również o cechach prawdziwych pieniędzy i jedna z Uczestniczek spotkania odkryła, że swego czasu miała prawdopodobnie do czynienia z fałszywymi dwuzłotówkami. Różniły się między sobą wielkością, a z informacji zawartych w filmie oraz podawanych przez Panią Martę wynika, że oryginalne monety o tych samych nominałach, dzięki zastosowaniu specjalnej techniki, są idealnie równe.

Współczesny obieg pieniądza zmonopolizowały banki. Dla ludzi z problemami wzrokowymi korzystanie z ich usług bywa problematyczne, z drugiej jednak strony może znacznie ułatwić życie. Przykładowo dzięki bankowości internetowej jesteśmy w stanie wykonać najróżniejsze operacje finansowe bez konieczności wychodzenia z domu. Projekt Fundacji Vis Maior i Narodowego Banku Polskiego ma w swoich założeniach rozpoznanie potrzeb osób niewidomych oraz słabo widzących w zakresie dostosowania do ich potrzeb usług bankowych. W związku z tym Prowadząca pytała, na ile samodzielnie jesteśmy w stanie dysponować naszymi finansami za pośrednictwem banków, co nam w tym pomaga, a co przeszkadza. Ponieważ w spotkaniu brały udział głównie osoby starsze, zainteresowanie bankowością elektroniczną czy telefoniczną było znikome. Ożywioną dyskusję wywołał natomiast ciągle aktualny temat nieakceptowania w licznych placówkach bankowych podpisów składanych przez niewidomych. Pozytywne zaskoczenie stanowiła informacja, że w świetle przepisów, na które w każdej chwili możemy się powołać, banki nie mają prawa odmówić nam samodzielnego korzystania z ich usług ze względu na nie zawsze identyczny podpis. Entuzjazm wywołała także podana przez Panią Martę liczba zamontowanych w Łodzi mówiących bankomatów. W Łodzi znajduje się ich osiem. Nikt spośród Uczestników spotkania nie zdawał sobie wcześniej sprawy, że tego typu urządzeń jest w naszym mieście aż tyle. Teraz pozostaje tylko wypróbować ich działanie.

Półtoragodzinna wizyta Przedstawicielki Fundacji Vis Maior w łódzkiej bibliotece PZN zakończyła się wręczeniem wszystkim obecnym broszury pt. "Finanse osobiste. Przewodnik" opisującej w przystępny sposób usługi bankowe oraz formy korzystania z nich.

Projekt mający na celu przybliżenie osobom niewidomym i niedowidzącym historii pieniądza oraz możliwości, jakie daje bankowość, jest bardzo praktyczny i zasługuje na ogromne uznanie. Byłoby dobrze, gdyby znalazły się środki na jego kontynuację, w ramach której zaczętoby wcielać w życie postulaty zgłaszane przez ludzi z dysfunkcj ą wzroku biorących udział w warsztatach, a dotyczące lepszego dostosowania oferty bankowej do potrzeb tej grupy społecznej.

Dziękuję Fundacji Vis Maior oraz Narodowemu Bankowi Polskiemu za podjęcie tak ciekawej inicjatywy. Dzięki warsztatom otrzymaliśmy wiele interesujących, cennych informacji.?

Aleksandra Bohusz